واریکوسل

واریکوسل

 

تعریف:

واریکوسل عبارتست از اختلال و اشکال در سیستم سیاهرگی رگهای بیضه بطوریکه برگشت خون از بیضه که باید توسط این سیاهرگ ها صورت پذیرد مختل میشود.در هر عضوی تغذیه و ورود خون به آن عضو توسط سرخرگها صورت پذیرفته و تخلیه و بازگشت خون از آن عضو توسط سیاهرگها انجام می پذیرد که بیضه ها هم از این قاعده کلی مستثنی نیستند.

مشابه واریکوسل در اندام های دیگر هم دیده میشود که شایع ترین آن در پاها میباشد که همگان آن را با نام واریس میشناسند.علت این اختلال در سیستم سیاهرگی مادرزادی بوده هرچند واریکوسل بصورت خیلی نادر بصورت اکتسابی و در سنین بالاتر بدون سابقه قبلی میتواند دیده شود.

بعلت تفاوت و وضعیت خاص سیاهرگی بیضه چپ نسبت به بیضه راست واریکوسل در بیش از 90% موارد در طرف چپ دیده میشود و در %5_10% نیز واریکوسل دو طرفه است.

همانطور که گفته شود واریکوسل در اکثریت قریب به اتفاق مادرزادی است ولی سن بروز و کشف آن سن بلوغ میباشد علت این موضوع این است که بیضه ها تا سن بلوغ رشد کمی دارند و در این سن است که بیضه رشد زیادی میکند که این امر ناچارا همراه رشد عروق تغذیه کننده آن میباشد و در نتیجه ظاهر شدن اختلال سیاهرگها و واریکوسل مشخص میشود،این امر به خصوص در واریکوسلهای شدیدتر بارزتر و نمایان تر میشود.

 

شیوع:

شیوع واریکوسل حدود 10%_15% مردان در سنین حدود 20 سالگی میباشد که این آثار با توجه به معاینه این افراد توسط پزشک بدست آمده است و اگر کسی در این سنین معاینه شده و واریکوسل نداشته ولی در سنین بالاتر و بخصوص بالاتر از 50 سالگی برای وی تشخیص واریکوسل داده شود حتما باید به پزشک متخصص مراجعه نماید،زیرا ممکن است بیماری مهمی در میان باشد.

در بیش از 90% موارد واریکوسل در طرف چپ بوده و در %5_10% نیز دو طرفه یا در طرف راست است.

 

تشخیص:

تشخیص واریکوسل با معااینه بالینی توسط پزشک متخصص داده میشود و بر اساس این معاینه واریکوسل به 3 درجه از لحاظ شدت تقسیم میشود:

گرید 1 یا شدت کم موقعی است که در معاینه سیاهرگهای بیضه در حالت ایستاده قابل لمس نیستند ولی با زور زدن بعد از مدتی قابل لمس میشوند.

گرید 2 یا شدت متوسط موقعی است که سیاهرگهای بیضه در حالت ایستاده و بدون زور زدن قابل لمس است.

گرید 3 یا واریکوسل شدید موقعی است که سیاهرگهای بیضه در حالت ایستاده بدون زور زدن قابل مشاهده است.

در واریکوسلهای متوسط تا شدید بیمار ممکن است سیاهرگها را بصورت توده کرمی شکل در کیسه یضه اظهار نماید.در حالت ایستاده بخصوص طولانی مدت ظاهر شده و با خوابیدن و دراز کشیدن برطرف میگردد.

درجه بندی شدت واریکوسل اصول و پایه و اساس تصمیم گیری درمان میباشد البته باید مد نظر داشت که امروزه با استفاده روزافزون از سونوگرافی با موارد زیادی از واریکوسل مواجه  میشویم که در معاینه شواهدی دال بر واریکوسل وجود نداشته ولی در سونوگرافی واریکوسل گزارش شده است که این موارد به نام واریکوسل ساب کلینیکال طبقه بندی شده و اصول ارزشی از جهت درمان جراحی نداشته و مبنای نصمیم گیری پزشک معالج برای تشخیص و درمان نیست.

 

اثرات مضر واریکوسل:

واریکوسل دو اثر مضر بیماریزا در انسان دارد.یکی اثرات مضر آن بر روند ساختن اسپرم در بیضه و دیگری تخریب و کوچک کردن اندازه بیضه در طولانی مدت است.اینکه واریکوسل با چه مکانیسمی باعث اختلال در اسپرم سازی میشود نا مشخص است ولی مواردی مثل افزایش درجه حرارت ،کاهش جریان خون و افزایش متابولیسم مضر در این امر دخیل اند ولی اینکه نقش کدام صد در صد است نامشخص است.

باید دانست که هرچه شدت واریکوسل بیشتر باشد اثرات تخریبی آن بر روند اسپرم سازی بیشتر بوده و هرچه زمان بیشتری ادامه داشته باشد و درمان آن به تعویق بیفتد اثرات تخریبی بیشتر میشود.

بطور کلی حدود یک سوم افرادی که واریکوسل دارند آزمایش اسپرم آنها مختل است یعنی یا تعداد و حرکت اسپرم ها و یا اشکال سالم اسپرم در آزمایش پایین است که در اکثریت موارد همه موارد ذکر شده اختلال دارد.

در مورد اثر واریکوسل بر روی اندازه بیضه در واریکوسلهای با شدت بالا دیده میشود که در طولانی مدت باعث کوچک شدن اندازه آن میشود.

 

درمان:

بطور کلی باید دانست درمان واریکوسل جراحی است و درمان دارویی وجود ندارد.جراحی برای واریکوسل به 3 دلیل انجام میشود:

1)که از همه شایع تر میباشد برای رفع ناباروری و افزایش حرکت و تعداد اسپرم در آزمایش به عمل آمده در بیماری که بعلت  ناباروری مراجعه کرده است.

2)که کمتر دلیل عمل کردن است و آن بیماری است که به علت درد بیضه چپ مراجعه میکند که اگر درد بیمار بصورت احساس داغی و سنگینی در این بیضه  در حالت ایستاده بوده و در حالت دراز کشیده از بین برود و در معاینه و شرح حال هیچ بیماری دیگری در بیضه وجود نداشته باشد میتوان بیمار را جهت از بین بردن درد عمل کرد.

3)بیماران با واریکوسل در سنین نوجوانی و بلوغ است که بخصوص با واریکوسل شدید مراجعه میکنند و معمولا گرفتن آزمایش اسپرم برای تصمیم گیری برای عمل جراحی ممکن نیست از این رو در صورتیکه در طول زمان متوجه کاهش سایز و اندازه بیضه تا 20% در طول 2 معاینه شویم این بیمار را باید عمل نمود.

مورد اول که  تصمیم گیری برای عمل برای افزایش باروری است  نیاز به توضیحات بیشتری دارد:در این بیماران آزمایش اسپرم ضعیف و مختل است که یا تعداد کم است و یا سرعت حرکت اسپرم و یا اشکال غیرطبیعی اسپرم زیاد است و یا همه موارد با هم.واریکوسل این بیماران باید در معاینه مشخص شود و اگر در معاینه مشاهده نشد و فقط در سونوگرافی مشخص شد ارزشی از جهت درمان ندارد و نباید عمل شود.حال اگر بیماری در معاینه واریکوسل داشت و در آزمایش اسپرم مختل بود تحت عمل جراحی قرار میگیرد و در این بیماران پس از عمل حدود 70% آنها آزمایش اسپرمشان طبیعی میشود و هرچه شدت بیماری بیشتر باشد این 70% بیشتر میشود.پس از عمل آزمایش باید پس از 3 ماه انجام شود و زودتر نیازی نیست.نکته ای که بعضی از بیماران میپرسند که آیا بیماری که آزمایش اسپرمش مختل است شانس بیشتری برای اختلالات مادرزادی جنین و یا سقط جنین دارد که اینطور نبوده و این افراد مثل بقیه مردم هستند.

به ندرت واریکوسل باعث صفر شدن تعداد  اسپرم در آزمایش میگردد که این افراد هم میتوانند پس از عمل بهبود یابند.

زمان انتشار: سه شنبه 09 آبان 1391 (1 سال قبل)
تعداد بازدید: ۹۷۰۰